top of page
  • Foto van schrijverLeentje Vandenbussche

Leamington Tomato

Bijgewerkt op: 14 jun.

Met The Ketchup Song van Stompin'Tom Conners kondigden we ons jaarlijks verlof aan. Een echte oorworm, dat nummer! Stompin'Tom voert je mee naar het charmante en minder bekende landelijke Canada. Daar waar onze chef opgroeide. In Ontario, aan The Great Lakes, op de grens met de USA. Net toen ik dacht nooit meer van zijn oorworm af te geraken, verstomde het in mijn hoofd. Na 24 uur reizen, én eindelijk nabij onze Canadese thuisbasis, werd het stil in de wagen. Wat is hier gebeurd?



Ruim een half uur rijden we langs serres. Kilometers lange, kilometers diepe greenhouses om ‘u’ tegen te zeggen. Investeerders hebben er de afgelopen drie jaar geen gras over laten groeien.


Van heel Noord-Amerika (dus incl. de USA) is Leamington dé serre-hoofdstad geworden. Het staat bekend als de Greenhouse Superpower(1) goed voor 2.000 hectare 'under cover' teelt van tomaten, komkommer, paprika en cannabis(2). Dat stemt overeen met 4.000 voetbalvelden aan glazen kasten. Ontegensprekelijk een booming business want in de komende jaren mogen we ons alvast aan een verhoging van 50% verwachten. Maar liefst, 6.000 voetbalvelden aan grote glazen kasten.


Dit doet iets met een mens. Die immense, witte reflecterende massa gumt genadeloos het uitzicht weg. Dat Canada geen één groot Rocky Mountain landschap was, daar was ik al over. Dat echter de uitzonderlijk uitgestrekte, ver-, ver- vergezichten zo ras ingedijkt zouden worden, is slikken.


Ik neem u graag mee in onze impressie en gesprekken over de greenhouses in opmars. Met de blik van een frequente toerist (en landbouwkunde nitwit) houd ik halt bij: de autobeurs, Weshterlou en de lokale supermarkt.


Kijk naar buiten.

Eerst een woordje context. De regio draaide om drie grote fabrieken: Hiram Walker (Essex- Windsor), Chrysler (Windsor) en Heinz (Leamington).

Walkerville floreert nog als stad maar de overgenomen destilleerderij breidde vooral uit in andere oorden. De liefde voor de auto-industrie kleurt het straatbeeld nog als tevoren. Maar de prachtig verzorgde muscle cars (Trans Am, Chevrolet, Mustang...) vertellen meer hoe sterk dit in hun DNA zit. De stopzetting van 1/3 van de productie in Chrysler in 2020 hakte er hard in. Het vertrek van Heinz in 2014, relatief kort daarvoo, speelde hier beslist in mee.

Kortom de nood aan een nieuwe wind was groot. En dat brengt dit staaltje innovatieve landbouw. Dankzij de stabiele condities tilt het de oogst tot ongeziene hoogte. Ook dit succes krijgt zichtbaarheid in het openbare leven. Na de hoogdagen van de ketchup, zo'n halve eeuw terug, krijgt Leamington's landmark 'The Big Tomato' een stevige opknapbeurt. Weldra pronkt de reuzentomaat kiosk terug zoals vanouds. Benieuwd of ie onder glas komt te staan?


Dat de regio terug opleeft, wordt ook duidelijk als we in Verns op Mainstreet met vrienden bijpraten over een biertje. Wanneer het onderwerp greenhouses op tafel valt, zijn we nieuwsgierig of ze daar impact van ondervinden. Ons gezelschap wijst naar buiten. "Look!" Ik stel vast dat we wél erg blij moeten geweest zijn om hen terug te zien, daar we de felgekleurde splinternieuwe Porshes straal voorbij liepen... "Wow, precies de deluxe afdeling van de autobeurs?!" grap ik vol verbazing.


Geen van ons kon zich dit voorstellen enkele jaren terug. Vervolgens stipte ons gezelschap de minder in het oog springende veranderingen in Mainstreet. De omzeggens Steenweg waar op een korte afstand enkele winkels, kappers, eet- en drinkgelegenheden zich concentreren en samen de stadskern vormen. Dat de tijd in Verns bleef stil staan, was ook tien jaar geleden duidelijk. Maar na de oplijsting van onze vrienden lijkt het contrast helemaal op flessen getrokken.


Vernons Tap& Grill
© Jolene Carley, Kingsville Times

Gemiddeld komen we tweejaarlijks op bezoek. Nooit eerder voelde het alsof we een geprivilegieerde ooggetuige waren van een scharniermoment. Goed, de bouwstenen van deze ommezwaai waren al in aanmaak. Maar nu het zich al grotendeels ontvouwde (de basisvoorwaarden op orde zijn zodat nieuwe serre velden als paddenstoelen uit de grond kunnen schieten) lijkt het allemaal van vandaag op morgen gebeurd te zijn. Het doet onwennig aan. De vreemde mix tussen het oude en nieuwe elan is nog lang niet voor iedereen op zijn plaats gevallen.


Dat vertelde ook de gepensioneerde GP. Al is zijn kijk genuanceerder. Na zijn carrière in Heinz klust hij bij voor de greenhouses. Indirect blijkt GP zelfs voor een Belgisch bedrijf te werken. "From Weshterlou", zegt hij trots.


Versta ik dat goed, Westerlo?

"Yeah that's it! I drive around with buuuugggssss". Wat we daaronder mogen verstaan zijn capsules met elk zo'n 25.000 eitjes van een specifiek soort insecten. Deze capsules vereisen de grootste zorg omdat ze pas op bestemming en d.m.v. een ingenieus trilsysteem, beklemtoond GP, zouden ontpoppen. Hoewel ik het gek vindt dat GP met zich bijenallergie zich daarmee amuseert, is zijn fascinatie voor het concept aanstekelijk.


De insectencatalogus van deze Belgische reus is imposant. Zo ook het verhaal achter het insectenimperium dat in veel opzichten sterke gelijkenissen vertoont met Apple. “In 1987 startte veearts Roland De Jonghe in zijn eigen garage met de kweek van hommels om tomaten biologisch te bestuiven.”(3) Inmiddels is het een rijkelijk gelauwerd multinational dat de wereldmarkt onder zijn duim heeft.


Uiteraard valt er veel voor te zeggen over deze natuurlijke aanpak om allerhande stappen en plagen te be-/verhelpen. Maar de idee dat er in de 100.000 vliegtuigen die dagelijks ons luchtruim vullen, ook miljoenen insecten (in wording) meevliegen doet vreemd aan. Maar dat is nu eenmaal het bilan dat we nog vaker zullen opmaken wanneer we de noden van zo een gecentraliseerde glazen hoofdstad beter leren kennen.


Dat dergelijke schaalvergroting evenredig grote aanpassingen met zich meebrengt, lijkt naderhand evident. Dat gaat van een zwaardere elektriciteitsnetwerk aanleggen om die gigantische serres van voldoende stroom te voorzien. (Met uiteraard de nodige onteigeningen of op eigen risico blijven wonen gevolgen.) Tot noden waar ik nooit aan zou denken. Denk maar aan die insecten toevoer, maar ook het ecologisch schoonmaken van de glazen plafonds. Een legertje drones nemen de schoonmaakbeurt van serre's, zonnepanelen,... voor hun rekening. Alles opgeteld is het een vernufte en waanzinnige onderneming.


Hi, how are you doing today?

We slaan de evolutie met gemengde gevoelens gaande. Een zekere vorm van heimwee speelt ongetwijfeld parten. Het tempo waarop vooruitgang wordt geboekt, heeft beslist ook een zeker shockeffect. En we leven sterk mee met de kleine en grote gevolgen die gepaard gaan met dergelijke lokale identiteitswissel. Ten einde, we zouden team Boland niet zijn, stellen we ons ook vragen over de groenten zelf.


We keken onze ogen uit in de supermarkt. Niet om de sympathieke mentaliteit, daaraan werd niet gepingeld. (Zo belde de kassierster haar man op om enkele gestrande toeristen uit de nood te helpen met stookhout.) De standaard begroeting geraakte alleszins niet uitgehold. Maar de prijzen en kwaliteit sloegen ons perplex. (Een onbegrip dat overigens sterk leeft.) Bijgevolg is er veel afgeprijsde verse voeding. Weliswaar - en in verschil met bij ons in België- in bedenkelijk eetbare staat.


Niet enkel verse producten, ook voor diepvries groenten of maaltijden moet je diep in de buidel tasten. Dat maakt het des te verleidelijk om je te beroepen op de vele fast food mogelijkheden. Ten aanzien van de supermarkt prijzen zijn én blijven deze spotgoedkoop! En het spreekt voor zich, dat het je een hoop moeite bespaard. Daar wringt wat ons betreft het schoentje. Gezond eten is al geen evidentie meer. Dergelijke prijzen en verschillen, vereisen een nog grotere motivatie om toch voor de gezonde optie te kiezen. Hoe absurd dat zelfs in de Greenhouse Superpower gezonde voeding een luxe goed werd?!


Op dit vlak was ons jaarlijks verlof een confronterende trip down memory lane. Innovatie met oog voor de ecologische voetafdruk dat tegelijk de lokale economie goed doet, wie kan daar niet blij om zijn. Maar wordt die ecologische bekommernis ook na verkoop opgevolgd? Hebben we überhaupt zoveel productie nodig? Hoeveel transport komt bij zo een gecentraliseerde voedingsproductie te pas? Om nog te zwijgen over de tonnen verse producten die naar alle waarschijnlijk voor niets zijn geteeld. Gewoon en route, in de supermarkt of koelkast rotten? Van dit alles vonden we geen aanpak noch cijfers terug.


Het is té kort door de bocht om de autobeurs in Mainstreet rechtstreeks te koppelen aan de hoge verse voedingsprijzen. Noch willen we de vooruitgang de rug toe keren. Alleen maken we ons de bedenking of het einde van de keten van dit innovatief staaltje nieuwe landbouwcultuur, niet evenveel aandacht en investering verdient? Toegang hebben tot gezonde voeding is een basisgoed, toch?


15 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven

Comments


bottom of page